Sytuacja hydrologiczna w Polsce – aktualne dane i prognozy

Na podstawie danych z 10 czerwca 2026 roku na przeważającej części rzek w Polsce dominuje strefa wody niskiej, a susza hydrologiczna jest faktem potwierdzonym obowiązywaniem aż 45 ostrzeżeń hydrologicznych. Zaistniały stan rzeczy to wypadkowa utrzymujących się wysokich temperatur, intensywnego parowania oraz strukturalnego deficytu opadów. Przeanalizuj z nami najnowsze odczyty ze stacji pomiarowych oraz prognozy na kolejne dni.

Jaki jest aktualny stan wód w rzekach i zbiornikach?

Według komunikatu Centrum Hydrologicznej Osłony Kraju IMGW-PIB z godziny 14:00 dnia 10 czerwca 2026 roku, obraz sytuacji jest jednoznaczny. Aż 61% wszystkich monitorowanych stacji hydrologicznych notuje przepływy w zakresie strefy wody niskiej. Ten dominujący wzorzec hydrologiczny wskazuje, że znaczna część kraju zmaga się z poważnym niedoborem zasilania koryt rzecznych. Na dalszych 37% posterunków obserwuje się stany średnie, a jedynie punktowo, na 2% stacji, woda osiągnęła poziom wysokiej.

W ciągu ostatniej doby swoistym wyjątkiem na mapie hydrologicznej było południe Polski. Tam w wyniku przechodzących opadów deszczu i burz doszło do przejściowych, gwałtownych wzrostów stanów wody. Lokalnie zjawisko to przybrało na sile, doprowadzając do czasowego przekroczenia stanu ostrzegawczego na rzece Białej, na posterunku Czechowice-Bestwina w województwie śląskim. Był to jednak incydent o charakterze punktowym, niezmieniający ogólnego obrazu przewagi niżówki.

Kluczowym wskaźnikiem używanym przez hydrologów do obiektywnej oceny skali zjawiska jest SNQ, czyli średni niski przepływ z wielolecia referencyjnego. Przekroczenie tej wartości w dół jest formalnym symptomem niżówki hydrologicznej. Liczba stacji notujących przepływ poniżej progu SNQ pozostaje alarmująco wysoka i w dniu 10 czerwca 2026 roku wynosiła 156. Choć w stosunku do doby poprzedniej odnotowano nieznaczny spadek o 23 punkty pomiarowe, to liczba ta nadal dobitnie świadczy o utrzymującym się głębokim deficycie wody w ekosystemach rzecznych na rozległym obszarze.

Ostrzeżenia meteorologiczne i hydrologiczne – co nas czeka?

Nadchodzące dni przyniosą dynamiczną i niejednorodną aurę, co bezpośrednio przełoży się na zmienność warunków hydrologicznych. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy prognozuje na podstawie modeli numerycznych kontynuację niestabilnej pogody. Oznacza to, że mimo utrzymującego się zagrożenia suszą, nie możemy wykluczyć gwałtownych i niebezpiecznych epizodów związanych z nadmiarem wody opadowej w krótkim czasie.

W kontekście ostrzeżeń hydrologicznych uwagę zwraca przede wszystkim utrzymywanie się 45 alertów dotyczących suszy hydrologicznej. Obejmują one swoim zasięgiem rozległe dorzecza – od zlewni Warty, Prosny, Noteci, przez Pilicę, Bzurę, aż po systemy rzeczne wschodniej Polski, takie jak Bug, Narew czy Biebrza. Stan ten powoduje, że regionalne zarządy gospodarki wodnej, w tym jednostki Wód Polskich, na bieżąco dostosowują gospodarkę prowadzoną na administrowanych zbiornikach retencyjnych, aby łagodzić skutki deficytu.

Równolegle do ostrzeżeń o suszy, dla województw południowych i wschodnich wydano 8 ostrzeżeń przed gwałtownymi wzrostami stanów wody. Dotyczy to przede wszystkim zlewni górskich dopływów Wisły – takich jak Soła, Skawa, Raba i Dunajec – oraz mniejszych cieków jak Iłżanka, Liwiec czy Świder. W tych regionach prognozowane zjawiska burzowe, z opadami sięgającymi od 20 do 35 mm, przy wysokim uszczelnieniu podłoża, mogą skutkować szybkimi przyborami i lokalnymi podtopieniami terenów zurbanizowanych.

Prognoza zagrożeń na czwartek 11 czerwca 2026 roku zakłada wystąpienie intensywnych opadów deszczu w pasie od Kujaw, przez Mazowsze, po Warmię i Podlasie. Z kolei dla Lubelszczyzny, Łódzkiego, Mazowsza i Podlasia przewiduje się silny deszcz z burzami, gdzie wiatr w porywach może osiągać do 85 km/h. Kolejnego dnia, w sobotę 13 czerwca, burze mogą objąć Pomorze i Warmię, co lokalnie ponownie podbije stany wody w mniejszych rzekach Przymorza.

Jak susza hydrologiczna wpływa na przemysł i energetykę?

Przedłużający się okres niskich stanów wód przestał być wyłącznie wyzwaniem dla sektora rolnego czy leśnego. Dziś stanowi on realne ryzyko operacyjne dla wielu gałęzi przemysłu ciężkiego, dla których woda jest kluczowym medium technologicznym. Wiele spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w swoich strategiach zarządzania ryzykiem uwzględnia już scenariusze związane z chronicznym deficytem wody, przygotowując konkretne plany awaryjne.

Grupa Enea na bieżąco monitoruje sytuację hydrologiczną w rejonach swoich elektrowni. Choć aktualnie sytuacja jest stabilna, rzeczniczka spółki, Berenika Ratajczak, przyznaje, że długotrwały niski stan może być przyczyną ograniczenia poboru wody i redukcji mocy pracujących bloków. W odpowiedzi na to zagrożenie Elektrownia Połaniec może pracować z wykorzystaniem tak zwanego obiegu mieszanego, umożliwiającego zawrócenie części strumienia wody pochłodniczej celem jej ponownego użycia w układzie chłodzenia. To rozwiązanie techniczne zmniejsza zależność zakładu od bieżącego poziomu rzeki.

Podobne wyzwania identyfikuje Orlen, którego kluczowe zakłady produkcyjne są w dużej mierze zlokalizowane wzdłuż Wisły. Woda, choć nie jest głównym surowcem dla segmentu rafineryjnego i petrochemicznego, jest niezbędna do chłodzenia, wytwarzania pary technologicznej i utrzymania instalacji w ruchu. Koncern podkreśla, że odporność na presję wodną staje się jednym z kryteriów planowania nowych inwestycji, w tym w projekty wodorowe i technologię SMR. Aby ograniczyć pobór z Wisły, trwają prace koncepcyjne nad wykorzystaniem wody odzyskanej, co mogłoby ograniczyć pobór z rzeki nawet o 80% w przypadku EC Żerań i 20% w przypadku EC Siekierki.

Z kolei dla takich podmiotów jak KGHM czy JSW, susza hydrologiczna stwarza poważne ryzyko dla zachowania ciągłości działania. KGHM, w odpowiedzi na niski stan Odry, stale optymalizuje proces gospodarowania wodą i wdraża plany awaryjne, aby bezpiecznie odprowadzać zmineralizowane wody kopalniane. JSW z kolei, jako jeden z największych producentów słonych wód w kraju, uwzględnia w swojej strategii środowiskowej wdrożenie racjonalnej gospodarki wodno-ściekowej i ograniczanie zrzutów zasolonych wód dołowych, co jest jednym z czynników wpływających na zasolenie Odry.

Przyczyny i mechanizmy pogłębiania się niżówki w Polsce

Utrzymywanie się niskich stanów wód w polskich rzekach nie jest wyłącznie efektem kaprysów aury w danym roku. Zjawisko to ma znacznie głębsze, systemowe podłoże, które eksperci analizują od lat. Jednym z podstawowych czynników sprawczych jest spowodowana działalnością człowieka zmiana klimatu, która w naszej strefie geograficznej manifestuje się przede wszystkim wzrostem temperatury i zmianą charakteru opadów. Cieplejsze zimy z mniejszą ilością śniegu oznaczają brak wiosennych roztopów, które przez stulecia w naturalny sposób zasilały rzeki i glebę wilgocią.

Drugim, równie ważnym czynnikiem, jest niewłaściwa gospodarka wodna prowadzona na przestrzeni dekad. W ubiegłym stuleciu krajobraz Polski został poddany intensywnym melioracjom osuszającym. Powstałe wówczas tysiące kilometrów rowów i kanałów melioracyjnych działa jak system drenażu, który w momencie wystąpienia opadu błyskawicznie odprowadza wodę do rzek, a następnie do Morza Bałtyckiego. Proces ten skutecznie uniemożliwia zatrzymywanie wody w krajobrazie – w lasach, na terenach podmokłych i w naturalnych dolinach rzecznych. Jak obrazowo ujmują to hydrolodzy, w Polsce mamy niemal trzykrotnie więcej rowów i kanałów niż rzek.

Do strat wody w sposób ciągły dokłada się również zjawisko ewapotranspiracji, czyli sumy parowania z powierzchni gruntu, wód i z komórek roślinnych. W warunkach wysokiego usłonecznienia i znacznych temperatur powietrza, notowanych latem, tempo oddawania wilgoci do atmosfery gwałtownie rośnie. Modele meteorologiczne IMGW-PIB jednoznacznie wskazują, że rosnące od maja parowanie terenowe w przyspieszonym tempie uszczupla i tak już skromne zasoby wodne zgromadzone w okresie jesienno-zimowym, co ma bezpośredni, negatywny wpływ na kondycję ekosystemów leśnych i rolnych.

Jak przeciwdziałać skutkom suszy hydrologicznej?

Eksperci są zgodni, że bez powstrzymania zmiany klimatu nie uda się w pełni zniwelować ryzyka suszy, jednak na poziomie lokalnym i krajowym można podjąć szereg działań adaptacyjnych. Zdaniem prof. Zbigniewa M. Karaczuna z SGGW, konieczne jest pilne rozpoczęcie odtwarzania naturalnych ekosystemów magazynujących wodę. Zamiast dalszego inwestowania wyłącznie w duże, betonowe zbiorniki retencyjne, priorytetem powinny być rozwiązania oparte na przyrodzie, które zwiększają tzw. retencję krajobrazową.

Do najważniejszych działań, które mogą skutecznie spowolnić odpływ wody i odbudować zasoby wód gruntowych, należą:

• zbieranie deszczówki i wykorzystywanie jej do podlewania ogrodów,
• ograniczanie betonowych powierzchni i rozszczelnianie terenów biologicznie czynnych w miastach,
• zwiększanie obszarów terenów zielonych oraz rzadsze koszenie trawników,
• odtwarzanie mokradeł, torfowisk i śródpolnych oczek wodnych,
• renaturyzacja rzek i przywracanie ich naturalnych meandrów.

Takie podejście sprawia, że tereny podmokłe podczas intensywnych opadów działają jak naturalny magazyn zatrzymujący ich nadmiar, a w okresach suszy stopniowo oddają wodę do środowiska. Równolegle wielkie koncerny przemysłowe inwestują setki milionów złotych w optymalizację gospodarki wodno-ściekowej, zamykanie obiegów wodnych oraz modernizację infrastruktury hydrotechnicznej. Przykładem może być trwająca w latach 2026–2028 kompleksowa modernizacja zapory wodnej w Pilchowicach, realizowana przez spółkę Tauron Ekoenergia kosztem około 93 mln zł, której celem jest zapewnienie długoterminowego bezpieczeństwa eksploatacji oraz utrzymanie zdolności retencyjnych zbiornika.