Najcieplejsze miasto w Polsce – gdzie jest najcieplej?

Najcieplejszym miastem w Polsce jest obecnie Wrocław, ze średnią roczną temperaturą 9,7°C w normie 1991–2020 i rekordowym wynikiem 12,1°C w 2024 roku. Tarnów wciąż należy do czołówki, ale dziś wygrywa przede wszystkim liczbą słonecznych dni i długością lata, a nie samą średnią temperaturą. Jeśli szukasz miasta z najłagodniejszym klimatem albo planujesz urlop tam, gdzie jest największa szansa na ciepło i słońce – warto poznać szczegóły tego rankingu.

Gdzie jest najcieplej w Polsce według danych IMGW?

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej od lat prowadzi pomiary temperatur w całym kraju i co 30 lat wyznacza tzw. normy klimatyczne. Aktualna, obowiązująca norma obejmuje okres 1991–2020 i to z niej korzysta się, gdy pada pytanie, gdzie w Polsce jest najcieplej. Najwyższe wartości średniej rocznej temperatury notuje się na południowym zachodzie kraju, szczególnie w dorzeczu Odry i na obszarze Dolnego Śląska oraz Ziemi Lubuskiej.

W tym właśnie regionie wyróżnia się Wrocław, który według IMGW ma średnią roczną 9,7°C (1991–2020). Tuż za nim plasują się miasta z podobnym klimatem – Legnica, Opole i Słubice z normą na poziomie 9,6°C, a także Szczecin ze średnią około 9,5°C. Tarnów, dawniej określany jako „polski biegun ciepła”, według aktualnych danych osiąga 9,4°C, co nadal stawia go bardzo wysoko, lecz już nie na pierwszym miejscu.

Według normy IMGW 1991–2020 najcieplejszym miastem w Polsce jest Wrocław z średnią roczną temperaturą 9,7°C.

Do zestawienia coraz częściej włącza się też Zieloną Górę, gdzie w nowszych analizach średnia roczna dochodzi do 10,0°C. Ten wynik dobrze pokazuje, że zachodnia część kraju wyraźnie „wyprzedza” wschodnią pod względem ciepła, mimo że różnice rzędu 0,5–1°C mogą na pierwszy rzut oka wydawać się niewielkie.

Dlaczego Wrocław jest dziś najcieplejszym miastem w Polsce?

Wrocław leży w środkowej części Dolnego Śląska, w szerokiej dolinie Odry, osłoniętej od południa przez Sudety. Taka lokalizacja ogranicza napływ bardzo chłodnych mas powietrza i sprzyja częstemu zaleganiu ciepłych mas z zachodu i południa Europy. Miasto ma typowy klimat przejściowy, ale z wyraźnie zaznaczonym wpływem cieplejszych mas atlantyckich.

Norma 1991–2020 daje średnią 9,7°C, lecz rok 2024 przyniósł historyczny rekord – średnią roczną 12,1°C. To najwyższa wartość w ponad 240-letniej serii pomiarowej dla tego obszaru. W praktyce oznacza to, że klimat Wrocławia zaczął przypominać warunki, które jeszcze niedawno kojarzyły się raczej z miastami takimi jak Budapeszt czy Wiedeń.

Rekordowa średnia roczna 12,1°C we Wrocławiu w 2024 roku była wyższa niż norma 1991–2020 dla Budapesztu i Wiednia.

W tak ciepłym mieście rośnie liczba dni upalnych. W ostatnich latach notowano serie nawet kilkunastu dni z temperaturą powyżej 30°C, a tropikalne noce – z temperaturą minimalną powyżej 20°C – stały się stałym elementem lipca i sierpnia. Jednocześnie zimy są krótkie i łagodne, a długo utrzymujący się śnieg należy do rzadkości, co mocno podnosi wartość średniej rocznej temperatury.

Jak wypada Tarnów – „polski biegun ciepła”?

Nazwa Tarnów od dekad pojawia się przy haśle „najcieplejsze miasto w Polsce”. W starszych opracowaniach IMGW, opartych na okresie 1971–2000, miasto rzeczywiście prowadziło w kraju z roczną średnią 8,8°C. To wtedy utrwalił się marketingowy przydomek „Polski Biegun Ciepła” oraz określenia typu „polska Toskania”, nawiązujące do łagodnych zim i długiego lata sprzyjającego winiarstwu.

Po aktualizacji normy do okresu 1991–2020 sytuacja zmieniła się na korzyść miast dolnośląskich. Tarnów ma teraz średnią roczną 9,4°C, co daje miejsce w ścisłej czołówce, ale już nie na samym szczycie. Daleki jest jednak od „utracenia” korzystnego klimatu – wręcz przeciwnie, wciąż wyróżnia się parametrami, które trudno znaleźć gdzie indziej w Polsce.

Co wyróżnia mikroklimat Tarnowa?

Mikroklimat Tarnowa tworzy kilka elementów. Miasto leży na obrzeżach Kotliny Sandomierskiej, pomiędzy łagodnymi wzgórzami, które odcinają napływ chłodniejszego powietrza. Od strony południowej wpływają na nie ciepłe, suche podmuchy wiatru halnego, schodzącego z Karpat. Dzięki temu masy powietrza nad miastem szybciej się nagrzewają i dłużej utrzymują wysoką temperaturę.

W długich seriach pomiarowych wyróżniają się wskaźniki związane z sezonem wegetacyjnym i liczbą dni pogodnych. Okres intensywnego wzrostu roślin trwa tu około 225–230 dni, co jest jednym z najwyższych wyników w Polsce. Z kolei liczba dni pogodnych – z zachmurzeniem poniżej 20 procent – sięga 137 w roku, co czyni Tarnów najbardziej „słonecznym” dużym miastem w kraju.

Ile trwa lato w Tarnowie?

Meteorolodzy posługują się pojęciem „lata termicznego”, które zaczyna się, gdy średnia dobowa temperatura przekracza 15°C i utrzymuje się na tym poziomie przez dłuższy czas. W Tarnowie taki okres bywa wyjątkowo długi – szacunki IMGW mówią o 114–118 dniach lata termicznego. Oznacza to, że przez blisko cztery miesiące w roku przeciętna doba jest ciepła jak w pełni wakacji.

Do tego dochodzą pojedyncze rekordy. W ostatnich latach miasto notowało bardzo wysokie wartości w miesiącach przejściowych, między innymi 26,4°C 30 marca 2024 roku oraz 36,8°C 1 września 2015 roku. Takie epizody nie przesądzają o średniej rocznej, ale mocno wzmacniają wizerunek Tarnowa jako miejsca, gdzie ciepło pojawia się wcześniej i utrzymuje dłużej.

Tarnów – najcieplejszy czy najpogodniejszy?

Różnica między najcieplejszym a najpogodniejszym miastem bywa mylona, a te dwa pojęcia opisują coś innego. Średnia roczna temperatura, na podstawie której Wrocław wyprzedza Tarnów, uwzględnia warunki w każdym miesiącu roku, łącznie z zimą. Liczba dni pogodnych mówi natomiast o częstotliwości słonecznej aury przy niewielkim zachmurzeniu.

Według danych IMGW Tarnów zasłużenie uchodzi dziś za najpogodniejsze duże miasto w Polsce, bo przewyższa konkurentów sumą słonecznych dni. I choć jego średnia temperatura jest nieco niższa niż we Wrocławiu czy Legnicy, to odczuwalnie długi sezon wegetacyjny, niska liczba pochmurnych dni i częste epizody bardzo ciepłej pogody budują jego specyficzny, „południowy” charakter.

Jakie inne miasta należą do najcieplejszych w Polsce?

Mapa ciepła w Polsce nie kończy się na Wrocławiu i Tarnowie. Na podstawie normy klimatycznej 1991–2020 i pomiarów z ostatnich lat da się wskazać grupę miast, w których wysoka średnia temperatura łączy się z łagodną zimą i częstymi upałami. Różnią się szczegółami klimatu, ale wspólnym mianownikiem jest położenie na zachodzie i południowym zachodzie kraju.

Legnica, Opole i Słubice

Trio Legnica – Opole – Słubice według IMGW ma normę roczną 9,6°C. Wszystkie trzy ośrodki leżą w strefie klimatu zbliżonego do wrocławskiego – w dolinie Odry lub na jej przedpolu, w zasięgu często napływających mas powietrza z zachodu. Zimy są tu krótsze niż na wschodzie kraju, co podnosi średnie wartości roczne.

Opole wyróżnia się wysoką liczbą dni słonecznych – około 130 w roku. Zdarzają się w nim fale gorąca z temperaturami powyżej 35°C, a liczba dni upalnych przekracza w niektórych latach kilkanaście. W Legnicy i Słubicach notuje się podobny przebieg sezonu letniego, z długimi okresami bez opadów, które sprzyjają suszy rolniczej w okolicznych gminach.

Zielona Góra

Zielona Góra, położona na Ziemi Lubuskiej, według nowszych analiz osiąga średnią roczną temperaturę około 10,0°C. To jeden z najwyższych wyników w Polsce i dowód, że zachodnia granica kraju korzysta z częstego napływu cieplejszego powietrza znad Europy Zachodniej. Letnie miesiące przynoszą tu długie serie dni z temperaturą powyżej 25–30°C.

Podobnie jak w Tarnowie, klimat sprzyja tu winiarstwu – łagodna zima i długi okres wegetacji zachęcają do uprawy winorośli. Jednocześnie rośnie ryzyko dłuższych okresów bez opadów, co wymusza inwestycje w systemy nawadniania i nowoczesne metody gospodarowania wodą.

Najcieplejsze miasta nad Bałtykiem

Pas nadmorski ma klimat silnie łagodzony przez morze, ale i tam można wskazać szczególnie ciepłe miejsca. Wśród nich liderem jest Świnoujście, gdzie średnia roczna temperatura zbliża się do 9,7°C. Miasto leży w osłoniętej Zatoce Pomorskiej – prądy morskie i konfiguracja brzegu ograniczają napływ najchłodniejszych mas powietrza z północy.

Świnoujście ma bardzo łagodne zimy – temperatury w styczniu często oscylują wokół 0°C, a wartości poniżej -10°C pojawiają się rzadko. Latem morze chłodzi powietrze, więc upały są mniej dotkliwe niż w głębi lądu, choć w ostatnich latach zdarzają się także tam temperatury przekraczające 30°C. Gdańsk i Gdynia notują nieco niższe średnie roczne, ale korzystają z podobnego mechanizmu wyrównującego skrajne temperatury.

Jak zmienia się klimat najcieplejszych miast?

Od początku lat 90. do 2026 roku większość stacji meteorologicznych w Polsce zanotowała zauważalny wzrost średniej rocznej temperatury. W najcieplejszych miastach proces ten przebiega szczególnie szybko, co widać po porównaniu normy 1971–2000 z okresem 1991–2020 i pojedynczymi rekordowymi latami. Wrocław podniósł swoją średnią o ponad 1°C, podobny trend obserwuje się w Legnicy, Opolu czy Tarnowie.

Skutki są wyraźne zarówno w statystykach, jak i w codziennym życiu mieszkańców. Wydłuża się sezon wegetacyjny, rośnie liczba upalnych dni, a zimowe epizody z silnym mrozem pojawiają się rzadziej i trwają krócej. Jednocześnie coraz częściej dochodzi do zjawisk takich jak susza rolnicza, która w niektórych regionach potrafi obniżyć plony nawet o 15 procent.

Zmiany klimatyczne wzmacniają przewagę południowo-zachodniej Polski w rankingach ciepła, ale jednocześnie zwiększają ryzyko susz i miejskich wysp ciepła.

W odpowiedzi na rosnące temperatury miasta inwestują w rozwiązania, które łagodzą skutki upałów. Duże znaczenie ma tu zielono-niebieska infrastruktura – system parków, pasów zieleni, ogrodów deszczowych i zbiorników wodnych. Badania prowadzone m.in. we Wrocławiu pokazały, że takie założenia mogą obniżyć temperaturę powietrza w zabudowie miejskiej o 5–7°C w porównaniu z mocno zabudowanymi obszarami bez zieleni.

Jak „najcieplejsze miasto” odczuwa zwykły mieszkaniec?

Dla wielu osób wysoka średnia temperatura kojarzy się przede wszystkim z długim sezonem rowerowym, wiosną, która zaczyna się wcześnie, i łagodnymi zimami bez długotrwałego śniegu. Statystyki IMGW mówią jednak także o rosnącej częstości fal upałów, które dla części mieszkańców – szczególnie osób starszych, dzieci czy pacjentów z chorobami układu krążenia – są realnym obciążeniem zdrowotnym.

W upalne lata rośnie zainteresowanie chłodzeniem mieszkań. Jedną z odpowiedzi są urządzenia takie jak mobilne klimatyzatory, w tym modele wyposażone w filtry HEPA, które równocześnie schładzają i oczyszczają powietrze. Stosuje się też bardziej „miejskie” rozwiązania: sadzenie drzew wzdłuż ulic, tworzenie zacienionych skwerów, a nawet przebudowę placów tak, by było w nich więcej roślin i wody, a mniej nagrzewającego się betonu.

Najcieplejsze miasta w Polsce – od Wrocławia, przez Tarnów, po Zieloną Górę i Świnoujście – stają się więc miejscami, gdzie łagodna zima i długie lato łączą się z wyzwaniami związanymi z upałem. To właśnie tam najszybciej widać, jak bardzo klimat Polski w 2026 roku różni się od tego sprzed kilku dekad.